Raadscommissie

De voorzitter opent de vergadering.

Mevrouw Huizing en de heren Hofstra, Idema en Klopstra zijn afwezig.

Conform.

Conform.

Er hebben zich geen insprekers gemeld.

Opiniërende behandeling.

Wethouder Borgesius leidt in en de heer Van Spijker, beleidsadviseur, houdt een presentatie. De planning is dat RES in de raadsvergadering van 11 mei wordt vastgesteld.

De volgende bespreekpunten komen per fractie aan bod:
1. Het schaal bij schaal principe in de ruimtelijke uitwerking;
2. De benodigde informatie om voor de concept RES een keuze te kunnen maken ten aanzien van het bod voor duurzame opwekking van elektriciteit;
3. Gezamenlijk verkennen van de mogelijkheden voor groen gas;
4. Gezamenlijk optrekken in de uitvoering van de warmtetransitie;
5. Een eigen Groninger model voor lokaal eigendom onderzoeken;
6. Een regionale campagne gericht op informeren/consulteren.

ChristenUnie, de heer Van der Veen
Schaal bij schaal principe wordt ondersteund, staat bij Stadskanaal op Zon.
De benodigde informatie voor bod duurzame opwekking elektriciteit Is voldoende.
Gezamenlijk verkennen van de mogelijkheden voor groen gas: kunnen zich vinden in onderzoek doen. Wellicht kan het onderzoek naar het gebruik van groen gas breder opgepakt worden.
Het lijkt een verstandige optie om met meerdere partijen op te trekken in de uitvoering van de warmtetransitie om de aanwezigheid van voldoende kennis te kunnen borgen.
Groninger model: lijkt goed om als gemeente Stadskanaal hierin het voortouw te nemen. Aanwonenden dienen gecompenseerd te worden, bijvoorbeeld door middel van een postcoderoos met een daaraan gekoppelde korting zodat inwoners kunnen meeprofiteren. Ze stellen voor de postcoderoos breder te trekken dan de provinciegrens.
Goed om inwoners te betrekken en te informeren over plannen ook voor het creëren van bewustwording.

CDA, de heer Remmerts
Schaal bij schaal is goed. Ook toegepast bij zonneparken.
Om een echte keuze te kunnen maken voor een bod, moet duidelijk zijn wat meetelt. Tellen de daken ook mee?
We moeten een realistische insteek kiezen. 4 TWU is een solide insteek, 5,5 lijkt haalbaar.
Gezamenlijk verkennen van mogelijkheden voor groen gas is altijd goed, maar op dit moment niet te veel tijd en geld aan besteden.
Niet iedere gemeente heeft warmteproducenten in zijn gemeente. Warmtepompen zijn bovendien nog vrij duur. Afspraken maken over inzet van geld en middelen lijkt daarom nu nog niet zinvol bij de uitvoering van de warmtetransitie. Leg de prioriteit bij het delen van kennis.
Groninger model: waar denkt u dan aan? Meer of minder dan andere provincies? Groninger rekenkamer was hierover duidelijk. Of wilt u zelf investeren?
Informeren is goed, maar vertel wel het juiste verhaal.
Door isoleren kan het energieverbruik omlaag. Het is belangrijk dat mensen hier geld voor kunnen lenen. Onderzoek hiervoor de mogelijkheden.

SP, de heer Reinders
Kunnen akkoord gaan met alle zes bespreekpunten.
Ze zetten liever in op waterstof dan op groen gas.
In 2017 aandacht gevraagd voor een lokaal energiebedrijf. Graag zien ze daar een ontwikkeling in.

PvdA, mevrouw Schipper
Kunnen zich vinden in de bespreekpunten. Het is goed om samen op te trekken, zoals in de punten genoemd wordt. We zitten niet te wachten op windmolens aan deze kant van de grens met Drenthe. Deze molens tellen voor een Gronings bod niet mee, terwijl ze bij ons in de achtertuin staan.
Een belangrijke vraag is wat de energietransitie gaat kosten. Heeft het college al een idee of  subsidieregelingen geregeld of renteloze leningen verstrekt gaan worden? De investeringen voor huishoudens kunnen behoorlijk zijn als ze van het gas af gaan. Als fractie zijn we benieuwd hoe we dit als gemeente gaan aanpakken. Hoe kan je dit goed uitleggen aan bewoners, zodat zij weten welke investeringen gedaan kunnen worden.

GBS, de heer Bieze
Een opmerking vooraf, in het stuk staat dat in 2030 in de regio ongeveer 55.000 woningen van het aardgas moeten, dit betekent ongeveer 5.000 woningen per jaar de komende tien jaar. Het wordt in het stuk nog niet duidelijk hoe deze uitdaging ingevuld gaat worden. Schaal bij schaal is een goed uitgangspunt, we willen het landschap heel houden. Duurzame elektriciteit, er zijn drie scenario’s omgeschreven. Het derde gaat op dit moment te ver, het vraagt extra investeringen. Realistisch zijn en richten op de eerste twee scenario’s.
Groen gas is zeer beperkt beschikbaar, tenminste de biomassa die daarvoor nodig is. Geen import van biomassa uit bijvoorbeeld de VS. Een communicatiestrategie moet je breed maken, bewoners bewust maken van grote veranderingen.
Wij zijn een groot voorstander van lokaal eigendom bij projecten, hoe meer hoe beter. Er ligt een opgave voor het Rijk om de kosten om bedwang te houden. De betaalbaarheid is erg belangrijk. Financiering voor maatregelen zou met rentepercentage rond de 1% aangeboden moeten worden.

Lokaal Betrokken, de heer Mellies
Het schaal bij schaal principe lijkt heel logisch, past bij de inrichting van het land. Wij hebben als gemeente een behoorlijke ambitie, maar sommige gemeenten blijven achter zoals Westerkwartier en Oldambt. Het moet niet zo zijn dat wij hier straks alles vol hebben staan met zonneparken en daar niks gebeurd.
Opwekking van elektriciteit, het eerste scenario is realistisch  en haalbaar. Misschien eerst bij dit scenario laten en kijken wat de andere regio’s doen. Hou de kaarten nog even tegen de borst.
De warmtetransitie is een grote opgave. Wordt met groen gas ook waterstof bedoeld, want daar moet volgens ons op ingezet worden. Kan een alternatief zijn voor de netinpassing van zonneparken om dit hier in gasfabrieken om te zetten in waterstof. Er is steeds meer aandacht voor de waterstofeconomie, bijvoorbeeld met bussen en treinen. Geothermie niet vergeten, bij ons speelt de problematiek van het Groninger gasveld niet. Mogelijk experimenteren met geothermie bij nieuwbouwplannen van school of sporthal.
Neem de tijd om lokaal eigendom goed uit te werken. Als overheden samen om tafel en samen in regie. Kijk bij bestaande projecten zoals Twenterand en Ameland. Communicatie over dit onderwerp met een provinciale basis en lokaal op detailniveau aan de slag.

D66, de heer Pals
Positief over het aanbod elektriciteit dat we kunnen bieden vanuit Groningen. Maar we moeten wel een voorwaarde stellen dat we van wingewest naar winstgewest gaan. We moeten winnen aan deze transitie. Lokaal eigenaarschap moet goed ingevuld worden, bij bestaande projecten is dit te weinig gebeurd. Compensatie voor omwonenden wind en zonneparken is helemaal niet zo makkelijk, zie onderzoek Noordelijke Rekenkamer. Kunnen wij onze eigen gronden in zetten voor de energietransitie. Naast lokaal eigendom is een tweede voorwaarde voor ons dat het banen moet opleveren en economische ontwikkeling mogelijk moet maken. Dit ontbreekt nog in het consultatiedocument.
Het schaal bij schaal principe is een goede start, maar moet nog beter uitgewerkt worden. Daarnaast moet er ruimte zijn voor lokaal passende windparken, bijvoorbeeld langs de Duitse grens.
Communicatiestrategie, hier moet kritisch naar gekeken worden. Tot nu toe niet zo veel vertrouwen in de communicatie vanuit de regio. Er moet een andere aanpak komen. We moeten meer aandacht vragen voor het energieloket, dat bevat veel bruikbare informatie.
Uit de stukken blijkt dat alle gemeenten meedoen, behalve Veendam. Kan druk uitgeoefend worden op Veendam om ook een visie aan te leveren.
Door het Nationaal Programma Groningen klotst geld tegen de plinten op bij de aardbevingsgemeenten, daar worden ook energieprojecten in meegenomen. Gaat de portefeuillehouder zorgen dat ook een gedeelte van de middelen hier terechtkomt. Als laatste een opmerking dat de ontwikkelingen rondom waterstof onvoldoende meegenomen zijn in de stukken. Als de trein naar Stadskanaal komt, laat het dan een waterstoftrein zijn.

Wethouder Borgesius
Veel aandacht hebben voor communicatie en samen kennis delen bij veel fracties gehoord.
De postcoderoos zal worden ingebracht.
Panelen op daken – landelijk gaan we uit van 7 TWU.
Zal er op aan dringen bij de stuurgroep dat zonnepanelen op de daken die leveren aan het net meetellen in de RES (in geval van SDE subsidies).
Rekenkamer – daar zijn ze zich van bewust. Wachten hoe we hier op kunnen anticiperen.
Isoleren – sinds 1 januari jl. is er een warmtefonds. Je kunt tegen een lage rente lenen voor isolerende maatregelen.
Waterstof – wordt nauwgezet gevolgd. Ten behoeve van huishoudens wordt dit waarschijnlijk een heel moeilijke opgave.
Renteloze leningen – geen plannen vanuit dit huis.
Pilotprojecten (school, sporthal) – opmerkingen zullen worden meegenomen.
Lokaal eigenaarschap – komt college later mee terug.
IPG-gelden – er is een brief uitgegaan naar de provincie vanuit de vijf niet-aardbevingsgemeenten en daar komen vervolgacties op.
RES 2.0 – er zal een evaluatie plaats vinden. Daarin wordt ook de warmtetransitie meegenomen.
De “afwezigheid” van Veendam wordt meegenomen naar de stuurgroep.
Waterstoftrein – zouden we toejuichen.

Geen vragen.

De voorzitter sluit onder dankzegging voor een ieders inbreng de vergadering.